Stress de Baas

Bijgewerkt: feb 19

Er is geen onderwerp waar de laatste tijd zoveel over wordt geschreven als over stress. Zo sluiten wij van Phileas Fit bij dit onderwerp aan door inzichten te geven over de gevolgen van teveel stress. Ook geven wij directe handvatten om je stress te managen en daardoor de gevolgen van langdurige stress te overzien.

Wat is eigenlijk stress

Stress is ervaring van spanning en druk. Dit is niet persé negatief. Je hebt een bepaalde mate van stress nodig om goed te kunnen functioneren. Je bent als mens goed bestand tegen stress. Je lichaam regelt vanzelf de herstelprocedure bij een normale mate van stress. Hoe heftiger en hoe langer de stress duurt hoe langer deze herstelperiode in beslag neemt. Langere periodes van stress en als stressperiodes elkaar snel opvolgen, dan is er te weinig tijd om te herstellen. We spreken dan van ongezonde stress.


Stress en de effecten voor je brein

De hersenen zijn zo opgebouwd dat er een ‘actie op reactie’ plaatsvindt die in balans is bij normale stress ervaringen.

Het is een technisch verhaal. Simpel gezegd zorgen diverse hersenonderdelen voor afgifte en afremming van hormonen die effecten van stress stadia als angst, vechten en vluchten regelen. Als er disbalans ontstaat door teveel stress komt er een verstoring in de afremming en zal het stresshormoon cortisol de overhand krijgen. Hierdoor worden negatieve emoties niet meer afgeremd. De gevolgen hiervan zijn geheugenproblemen, depressies en angststoornissen.


Effect op zenuwstelsel en gevolgen

We hebben twee zenuwstelsels. Het centrale en het autonome zenuwstelsel.

Het centrale zenuwstelsel staat onder invloed van je eigen wil. Bijvoorbeeld het aansturen van je spieren door te bewegen.

Het autonome zenuwstel is dat deel van je zenuwstelsel dat NIET onder invloed van de wil staat. Je kan dit dus slechts indirect beïnvloeden. Denk hierbij aan je ademhaling, je hartslag, je bloeddruk, de energieproductie, de spijsvertering en de stofwisseling. Langdurige stress heeft vooral ook gevolgen voor je autonome zenuwstelsel.


Het gaspedaal en rempedaal van je autonome zenuwstelsel

Het autonome zenuwstelsel bestaat weer uit twee regelsystemen waarbij de ene (de sympathicus) ons in staat stelt te overleven in levensbedreigende situaties, te vechten, te vluchten en te presteren. Ook wel het gaspedaal van het lichaam genoemd en zorgt voor ACTIE. De tegenspeler is het andere regelsysteem (de parasympathicus) die werkt als rempedaal en dus HERSTEL.


ACTIE zorgt voor stijging van de hartslag, bloeddruk en ademsnelheid. Je lichaam gebruikt meer energie. HERSTEL zorgt voor daling van je hartslag en bloeddruk. Je spieren krijgen voldoende bloed en zuurstof. Bij HERSTEL zorgt dit deel van het zenuwstelsel voor regeneratie, lichamelijke ontspanning en reparatieprocessen. Onder normale omstandigheden zorgen deze twee stelsels voor balans. Inspanning en stress worden afgewisseld met ontspanning en rust.

Als je te lang “aan staat’

Als de inspanning echter te hoog en te lang duurt komt er een disbalans. Het ACTIE stelsel (de sympathicus) is te vaak en te lang ingeschakeld waardoor je hem niet weer kunt uitschakelen. Dit gaat vaak onbewust. Tegelijkertijd is de parasympaticus vaak uitgeschakeld en biedt onvoldoende tegenwicht. Door deze disbalans raakt je stresssysteem overbelast en ontstaan er stressklachten. Denk hierbij aan slaap- en concentratieproblemen. Kort lontje. futloos en gespannen gevoel. Duurt dit te lang dan kan dit leiden tot verzwakking van immuunsysteem, overspannenheid of zelfs burn-out. Dit alles kost je heel veel energie. Het is normaal dat je dan afvalt als je in een chronische stress situatie zit.


Wat kun je zelf doen om stress effecten te verminderen? Gelukkig kun je zelf veel doen om bij een te actief stressvol leven aan de slag te gaan om de gevolgen van chronische stress te verminderen. Ook zonder klachten is het goed om deze tips ter harte te nemen.


Tip1: Ga bewegen en sporten

Door te bewegen en te sporten zal je lichaam anti-stresshormonen aanmaken. Dit zal direct ten goede komen van teveel aangemaakt cortisol bij teveel stress. Ga je hardlopen dan zal direct het hormoon BDNF aangemaakt worden. Dit hormoon zorgt ervoor dat in je hersenen het geheugenverlies en het concentratievermogen verbetert.

Iedere dag een half uur wandelen geeft direct een positief resultaat in gezondheid, stressbeleving en chronische stress gevolgen.


Tip 2: Eet gezond

Stress kost je veel energie. Aankomen tijdens een stressvolle tijd komt voornamelijk door gemakzucht- en/of emotie-eten. Je houden aan 250 gram groente en 2 stuks fruit op een dag bevorderen een gezond eetpatroon. Kiezen voor vezelrijke voeding en complexe koolhydraten zorgen voor verzadiging en voorkomen de zucht naar suikerrijke voeding. Denk hierbij aan;

Volkorenbrood Ontbijtgranen, waaronder havermout Roggebrood Zilvervliesrijst Quinoa Volkorenpasta Zoete aardappelen Vers fruit en groenten Noten en zaden, waaronder lijnzaad (wel 27 gr vezels per 100 gr!) Peulvruchten, zoals kikkererwten, bonen, erwten en linzen


Tip 3: Kies minder voor afleiding en meer voor ontspanning

Er is een verschil tussen afleiding, zoals tv kijken, gamen en ontspanning zoals rust in je hoofd krijgen door yoga, wandelen, schrijven, mediteren of niks doen. Kies een activiteit waar je echt rustig van wordt. Plan deze activiteiten meerdere keren in de week in je agenda.

Meer weten over het belang van ontspanning? Luister dan deze podcast. (Door Mira Overkleeft, co-owner Phileas Fit.)


Tip 4: Denk positief

Stuur je gedachten naar een moment dat je je echt blij voelde. Ga terug naar een fijne herinnering bijvoorbeeld dat je oprecht blij was voor een ander. Het sturen van je gedachten naar een positieve gedachte zorgt dat je je direct rustiger en beter voelt.


Conclusie: hoe je beter met stress kunt omgaan

Het lichaam is prima bestand tegen stress en stress is ook functioneel om te kunnen presteren. Je hebt stress dus nodig. Langdurige stress zal het lichaam echter uit balans brengen. In een tijd van veel stress zoals, druk op je werk, thuiswerken, pandemie, gebrek aan routine, enz., is goed voor jezelf zorgen essentieel. Phileas heeft een 13-weken-reis ontwikkeld waarin medewerkers direct aan alle facetten van een gezonde leefstijl gaan werken met de focus op bewegen, voeding en ontspanning. Door plezier, directe beloning en participatie ervaren de deelnemers direct effect en wordt stress managen een stuk gemakkelijker.




NOTE:

Technische uitleg : Stress en de effecten voor je brein

[ In je hersenen start stress in de hypothalamus. De hypothalamus is een onderdeel van je hersenen welke een cruciale rol speelt bij organisatie van gedragingen die zorgen voor je overleving als eten, vechten, vluchten en paren. De hypothalamus maakt bij stress het stresshormoon cortisol aan. Cortisol activeert de hippocampus, dit onderdeel in je hersenen remt de stress af. Bij teveel stress zal de hippocampus overwerkt raken. Een overwerkte hippocampus uit zich in geheugenproblemen, depressie en angststoornissen. Door de teveel stress raakt de frontale lob beschadigd die de amygdala moet remmen. De amygdala is het onderdeel in je hersenen welke emoties aanstuurt als agressie en angst. Het is een soort stressknop. De amygdala ontkent bij een beschadigde lob de ongeremdheid van negatieve emoties. Hierdoor gaat de hypothalamus (waar we begonnen) weer door deze stresservaring te veel cortisol aanmaken. De cirkel is hiermee rond. ]

46 keer bekeken0 reacties